DOSIJE MLADIĆ Zločini koji su bacili mrlju na cijeli narod

348

Slučaj broj IT-09-92 – ratnog komandanta bosanskih Srba Ratka Mladića (74), optuženog za najteže zločine tokom ratova devedestih u SFRJ, biće danas prvostepeno okončan.

Vijeće Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju danas će u Hagu Mladiću izreći prvostepenu presudu na koju će odbrana i tužilaštvo imati pravo žalbe. Kada bude odlučeno o žalbama, to će praktično biti kraj rada ovog suda koji su Ujedinjene nacije osnovale 25. maja 1993.

Protiv Mladića prvobitna optužnica podignuta je 25. jula 1995. Ona je mijenjana 14. novembra 1995, 1. juna 2001, 10. oktobra 2002. i svoj konačan oblik dobila je 16. decembra 2011, nakon njegovog hapšenja.

On se iza rešetaka nalazi od 26. maja 2011, kada je uhapšen u kući svog rođaka u Lazarevu kod Zrenjanina sa lažnim dokumentima na ime Milorad Komadić.

Mladić je optužen za najteže zločine po dvije tačke za genocid, po pet tačaka za zločine protiv čovječnosti i po četiri tačke za kršenja zakona ili običaja ratovanja.

Optužen je i za najteži zločin u Evropi posle Drugog svjetskog rata – ubijanje više od 7.000 muškaraca i dječaka bosanskih muslimana iz Srebrenice putem organizovanih i situacionih pogubljenja.

Tereti se za “ubijanje bosanskih muslimana i bosanskih Hrvata, uključujući vodeće pripadnike tih grupa”. Za te zločine navode se brojni primjeri među kojima su ubistvo 144 osobe u Biljanima kod Ključa, ubistvo više od 200 zatočenika u KP domu u Foči, ubistvo oko 150 ljudi u logoru Keraterm pored Prijedora i ubistvo najviše 140 zatvorenika u logoru Sušica pored Vlasenice.

Dodaje se da se teror provodio kampanjom snajperskog djelovanja i granatiranja od 12. maja 1992. do novembra 1995. U optužnici se ističe granatiranje pijace “Markale” 5. februara 1994, kada je poginulo 66 a ranjeno više od 140 ljudi.

Mladić je optužen i za “bezobzirno razaranje privatne imovine i javnih dobara, uključujući spomenike kulture i sakralne objekte kao što su brojne džamije širom zemlje”. Optužen je i da je pripadnike UN uzeo za taoce kako bi NATO prisilio da se uzdrži od napada.

Prema optužnici, on snosi individualnu krivičnu odgovornost između ostalog kroz svoje učešće u nekoliko udruženih zločinačkih poduhvata.

„Mladić se tereti na osnovu krivične odgovornosti nadređenog između ostalog da je znao ili imao razloga da zna da se snage pod njegovom efektivnom kontrolom spremaju da počine zločine ili da su ih već počinili, a nije preduzeo mjere da spriječi zločine ili kazni počinioce“, navodi se u optužnici.

Završne riječi

Haško tužilaštvo je u završnoj riječi istaklo da bi svaka druga presuda Ratku Mladiću, osim najteže doživotne kazne, bila uvreda za žrtve.

Tužioci su ocijenili da je “Mladić bio ključni akter masakra nad muslimanima u Srebrenici i udruženog zločinačkog poduhvata s ciljem da se nasilno stvori srpska država u velikim dijelovima BiH”.

On je bio zaslužan za plan koji je imao za cilj da radikalno izmijeni demografsku sliku dijelova BiH na koje su pretendovali bosanski Srbi. Optuženi je imao isključivu komandu u Vojsci Republike Srpske, nikome nije odgovarao i odgovoran je za sve ono što se desilo sa nesrpskim stanovništvom. Ono što se dešavalo u opštini za opštinom nije nasumična posljedica vojne kampanje, već njena prava svrha. Etničko čišćenje nije bilo posledica vojne kampanje, već njen cilj – tvrdilo je tužilaštvo. Navode odbrane tužioci su ocijenili smiješnim i besmislenim, te da “odbrana pokušavala da predstavi Mladića kao mladog i neodlučnog oficira, koji je imao manje važnu ulogu”.

Odbrana u završnim rečima tražila je oslobađajuću presudu navodeći da je njihov klijent “kriv samo zato što je Srbin i što je branio srpski narod u ratu koji su drugi započeli” te da ratni komandant bosanskih Srba nije mogao “da sve zna i kontroliše svakog”.

Mala nada za 40 godina“

– Osuđeni su njegovi potčinjeni i ti ranije prihvaćeni dokazi važe i za njega. Teško da može da se promijeni bilo šta što je utvrđeno tim ranijim presudama. Gledajući prvostepenu presudu Radovanu Karadžiću, koji je kao predsjednik Republike Srpske bio vrhovni komandant a nije dobio doživotnu robiju, nije isključeno da i Mladić dobije tih 40 godina, ali mislim da će se to teško desiti.

Toma Fila: „Sigurno doživotna“

Advokat Toma Fila kaže da je siguran da će biti izrečena doživotna kazna.

– Ovdje je jedina borba vođena da mu se izrekne presuda prije nego što umre. U osuđujućim pravosnažnim presudama oficirima Vojske Srpske piše da je Mladić kriv. To neće sada mijenjati. Za Srebrenicu je osuđen i Radovan Karadžić, za koga znam da nema veze s tim, dok za Mladića ne znam. Tako da će sigurno biti osuđen i za genocid.

Suđenje dugo pet godina

Posle 530 sudećih dana, koji su počeli da teku od 16. maja 2012, i saslušanih 169 svedoka tužilaštva i 208 odbrane dve strane su na kraju imale potpuno suprotstavljene predloge.

Sa izvođenjem dokaza tužilaštvo je počelo početkom suđenja, a završilo je 26. februara 2014, dok je odbrana počela 19. maja 2014, a okončala 16. avgusta 2016.

Iznošenje završnih riječi je održano od 5. do 15. decembra 2016. Tužilaštvo je tražilo doživotnu robiju, a odbrana oslobađajuću presudu.

Komentari

komentara